Медиация институты бүгінгі күні бүкіл әлемдік қоғамдастықта жанжалдарды шешудің тиімді және қарқынды дамып келе жатқан құралы ретінде танылған. Дауларды шешудің бұл әдісі әртүрлі елдерде тиімді қолданылады, ал кейбір жағдайларда медиацияны қазіргі мағынада қолдану тәжірибесі жарты ғасырдан асады.
2011 жылғы 28 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Заңының «Медиация туралы» ресми мәтініне тоқтала отырып, оның дауларға, оның ішінде еңбек құқықтық қатынастарынан туындайтын дауларға медиация рәсімін қолдануға байланысты қатынастарды реттейтінін атап өтуге болады.
«Медиация» ұғымы үшінші бейтарап жақ қатысатын даулар мен жанжалдарды шешудің баламалы тәсілін білдіреді. Бұл ретте медиатор (делдал) келіссөздер уақытында дауға құқықтық баға бермейді және тараптар арасындағы қорытынды келісімге ешқандай әсер етпейді.Медиатордың алдында тұрған басты міндет – дауласушыларды ымыраға келтіру – екі жаққа да сәйкес келетін шешім. Әдетте, кейбір жағдайларда медиация дауларды шешудің сот әдістеріне балама болып табылады, сонымен қатар арзанырақ. Алайда, медиация маңызды шарт-тараптардың келісімге келу ниеті болған кезде ғана сәтті болады.
Бүгінде Қазақстанда азаматтар көбінесе отбасылық-некелік даулар, Қаржылық, Банктік, еңбек, бизнес-даулар, онша ауыр емес және ауырлығы орташа қылмыстар бойынша қылмыстық жанжалдар кезінде медиаторлардың көмегіне жүгінеді. Іс жүзінде өмірдің барлық бағыттарында қазір медиаторлардың қызметтерін пайдаланады. Басқаша айтқанда, бұрын сот арқылы шешуге болатын нәрсені бүгінде медиация арқылы 90% шешуге болады.
Павлодар қаласында 29.02.2016 жылдан бастап облыстық Достық үйінің базасында Павлодар облысының кәсіби және қоғамдық медиаторлары үшін халыққа практикалық көмек және әдістемелік қолдау орталығы болып табылатын «Қоғамдық келісім» КММ медиация орталығы жұмыс істейді.
2017 жылғы9 қарашада қол қойылған Павлодар облысы Ақпарат және қоғамдық даму басқармасының «Қоғамдық келісім» КММ медиация орталығы, Павлодар облысының соты және «Павлодар облысының білім басқармасы» ММ арасындағы меморандум негізінде және «Мектеп/колледж - жанжалсыз аумақ» жобасы шеңберінде «Тереңкөл ауданының аграрлық-техникалық колледжі» КМҚК студенттік Медиация қызметінің ережесі бекітілді, комиссия құрамы келісілді. 2021 жығы 24 ақпанынан бастап 31 наурызғадейін инженерлік-педагогикалық ұжымның мүшелері, студенттер жобалық кеңсенің басшысы О.Л. Николашина ұйымдастырған медиация мәселелері бойынша семинар сабақтарына қатысты.
Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығы аясында өткізілетін «Мектеп/колледж – жанжалсыз аумақ» облыстық жобасын іске асыру мақсатында Студенттер тәрбие жұмысы жөніндегі топ кураторларының жетекшілігімен «Медиация және құқық негіздері» колледжішілік турниріне қатысуға дайындалуда.
Осы тақырып бойынша жүргізілетін тәрбие жұмысы студенттерге медиацияға қатысатын әрбір адам жеке тұлғаны жетілдіру мен дамытуға ықпал ететін тиімді қарым-қатынас тәжірибесіне ие бола алатынын түсінуге мүмкіндік береді.